കർണ്ണഭൂഷണം

ചോപ്പങ്കവാൽത്തൊപ്പി ചാർത്തിന മൗലികൾ

മേല്പോട്ടു നീട്ടിക്കൊണ്ടങ്ങുമിങ്ങും.

ഉച്ചത്തിലാചാരവാക്കോതി ലാത്തുന്നു

നൽചരണായുധർ നാഗരിഗർ

വേതനത്തിന്നോരോ രാജന്യസ്തോത്രങ്ങൾ

സാധകം ചെയ്തതാം ജിഹ്വകളെ 10

ധന്യകളാക്കുന്നു തങ്ങൾക്കു യോജിച്ച

മന്നനെ വാഴ്ത്തുന്ന സൂതവര്യർ.

[ 4 ]

II

പന്ത്രണ്ടു വത്സരം ലുബ്ധമായ് മേവിന

പർജ്ജന്യപങ്‌ക്തിക്കു പണ്ടേപ്പോലെ

ഏവനെദ്ദർശിച്ച മാത്രയിൽ പിന്നെയും

കൈവന്നു ദാനധർമ്മാവബോധം:

ആദ്ദിവ്യൻ-ഉണ്ണുകയല്ലാതെ യൂട്ടുക-

യോർത്തുമേ കാണാത്ത പാവകനെ

പായസപീയൂഷപ്പാൽക്കടലാക്കിന

വാചംയമാഗ്രിമൻ-ഋശ്യശൃംഗൻ 20

മേളിച്ച നാൾമുതൽ മങ്‌ഗലദേവത

ലാളിച്ചുപോറ്റീടുങ്ഗഭൂവിൽ,

മുന്നാളിൽ വഞ്ചിച്ച കൊണ്ടലിൻ മൈത്രിയെ-

യെന്നാളും ശോധിപ്പാനെന്നപോലെ

അംബരം മുട്ടുന്നോരാകാരമേന്തിന

പൊന്മണിമാളികതൻ നടയിൽ,

എത്തിപ്പോയല്ലോ നാം ഈ നൽകണ്ണാമൃത-

മദ്ദിക്കിൽനിന്നല്ലോ കേട്ടിടുന്നു.

III

കേറീടാമങ്ങതിനുള്ളില്ലൊരോമന-

നീരാളമെത്തമേൽ നിദ്രകൊൾവോൻ 30

[ 5 ]

ധാത്രിക്കു മുത്തിനായ് ദാനനീർ വാർക്കുന്ന

പാർത്ഥിവകുഞ്ജരർക്കഗ്രഗാമി.

അഞ്ചിതമാകും തന്നങ്ഗത്താലാമഞ്ജു-

മഞ്ചത്തെത്താഴ്ത്തിന മാനവേന്ദ്രൻ.

ചെങ്കതിരോനിൽനിന്നങ്കുരിച്ചീടിന

മംഗല്യധാമാവാം മാണവകൻ

നീളെത്താൻ പ്രാശിച്ച ലോകത്തിൻ ദൈന്യമാം

ക്ഷ്വേളത്തിൻ രൂപത്തിലപ്പുമാനിൽ

കഞ്ജാതലോലംബകമ്രമായ് മിന്നുന്നു

വിൽഞാൺതഴമ്പണി പാണിയിങ്കൽ. 40

മണ്ഡലം വയ്ക്കുമാ രാജാവിൻ കർണ്ണങ്ങൾ

മണ്ഡനംചെയ്തിടും കുണ്ഡലങ്ങൾ

സേവിപ്പുപാർശ്വത്തിൽ തദ്വക്‌ത്രചന്ദ്രനെ

ശ്രീവിശാഖോഡുക്കളെന്നപോലെ.

തൂശിതുളച്ചവയല്ലാശ്രുതികൾ; ആ

ബ്ഭൂഷകൾ കാരുക്കൾ തീർത്തതല്ല;

ആഹാര്യഭാവത്താലാവിലമല്ലേതു-

മാഗർഭാധാനം തത്സാഹചര്യം.

അമ്മട്ടിൽ മാറിലുമമ്മഹാൻ ചാർത്തുന്നു

പൊന്മയമായോരു പോർക്കവചം 50

[ 7 ]

വീരശ്രീദേവിതന്നന്തഃപുരത്തിന്നു

ചേരും യവനികയെന്നപോലെ,

ശുദ്ധാന്തമുഗ്‌ദ്ധകളക്കർണ്ണഭൂഷകൾ

പൊത്താനായ് നീട്ടിന കൈകൾ രണ്ടും

ഇക്കഞ്ചുകം കണ്ടു നാണിച്ചു തങ്ങൾക്കു-

ള്ളക്ഷികൾ മൂടുവാൻ പൊക്കുമല്ലോ.

IV

ചാരുവാമച്ചപ്രമഞ്ചത്തിൽ മിന്നിന

പുരുഷകാരം പുരുഷാകാരം

ആരെന്നു ഞാനിനിയോതേണമോ ? സക്ഷാൽ

ഭാരതമാതാവിനു ഭാസ്വൽസൂനു;

ശ്രീമാനാമേവന്റെ ദിവ്യാഭിധാനം തൻ

നാമത്തിൽ മാറ്റൊലിയെന്നപോലെ

ലോകത്തിൻ കർണ്ണം കേട്ടാനന്ദമേല്പ, ത-

ത്യാഗസാമ്രാജ്യൈകചക്രവർത്തി;

ദ്വാപരത്തിങ്കലേദ്ദുർഗ്ഗതിധ്വാന്താർക്കൻ,

ചാപവേദാർണ്ണവപാരഗാമി;

അങ്ഗാരലോചനശിഷ്യശിഷ്യോത്തമ,-

നങ്ഗാവനീരതിയ്ക്കൈന്താരമ്പൻ;

[ 8 ]

കന്യപൃഥയ്ക്കു കടിഞ്ഞൂൽക്കിടാവായ

കർണ്ണൻ, കരാഞ്ചിതകാളപൃഷ്ഠൻ- 70

ആനവ്യജീമൂതവാഹന, നാരെയു-

ണ്ടാനന്ദനർത്തനമാടിക്കാതെ !

അപ്പുരുഷേന്ദ്രൻ തൻ പുങ്കവിളിൽപ്പുത്തൻ-

കർപ്പൂരം പൂശിടുമല്പഹാസം

തങ്ങളെകൈവിടൊല്ലെന്നിരന്നീടുന്ന

പൊൻകുണ്ഡലങ്ങൾക്കു സാന്ത്വാനമോ ?

തന്നോടു മൈത്രിയും ദ്വേഷവും കാട്ടുവാൻ

വിണ്ണവർ തേടിടും മത്സരത്തിൽ

ആകെത്തനിക്കു താൻ പോന്നോരദ്ധീരൻത-

ന്നാകൂതം മിന്നിക്കും കൈവിളക്കോ ? 80

V

അങ്ങുള്ളിലാരൊരാൾ പോവതു, ലോകത്തിൻ

ജങ്ഗമചൈതന്യമെന്നപോലെ ?

സൗവർണ്ണശൈലത്തിൻ സാരമോ? തൃക്കൈയിൽ

ഗോവിന്ദനേന്തും സുദർശനമോ ?

അല്ലല്ല; പള്ളിക്കുറുപ്പുകൊണ്ടീടുമാ-

വില്ലാളിക്കച്ഛനീ വിപ്രവര്യൻ.

[ 9 ]

പുണ്യാത്മാവാകിന പൂഷാവിനല്ലാതീ

യന്യാദൃശാഭിഖ്യയാർക്കു വായ്ക്കും ?

ആ മാനിനീമണി കുന്തിതന്നോമന-

ക്കൗമാരഹാരിയാം പത്മിനീശൻ 90

കണ്മണിയുണ്ണിയെകാണ്മതിനായിത്താ-

നിമ്മഹീചംക്രമണേച്ഛ കൊൾവൂ.

കുനുന്ത്രഭാജാത്മജയാകുമക്കുഞ്ഞൊരു

മന്ത്രത്താൽ മാമ്പഴമെന്നപോലെ

ആകാശവീഥിയിൽ നിന്നഹോ ! തന്നെപ്പ

ണ്ടാകർഷിച്ചിട്ടതുമപ്പുറവും

ഓർമ്മയിൽ വന്നതുമൂലമോ, ദേവനു

കോൾമയിർക്കൊൾവതു മേനിയെങ്ങും ?

അല്ലെങ്കിൽ തൻസുതനന്യാർത്ഥജീവിതൻ;

ചൊല്ലുന്നതെങ്ങനെ വന്ന കാര്യം ? 100

ഭൗമമെന്നാകിലും ക്ഷാത്രമത്തേജസ്സു

ഭീമ, മെന്നുള്ളൊരു ചിന്തമൂലം

ഉൽപന്നമായിടും കമ്പമോ ജൃംഭിപ്പ-

തപ്രഭാതാരള്യകൈതവത്താൽ ?

പങ്കുത്തിൽ നില്പതാം പാഴ്മലർമൊട്ടിനും

തങ്കരത്താലോലം നൽകിടുന്നോൻ

പുണ്യനാം പുത്രനെപ്പുൽകുവാൻ പോകുമ്പോ-

ളിന്നമട്ടൊക്കെയാമെന്നതില്ലേ !

[ 10 ]

ആ മട്ടിൽ മാളികയ്ക്കുള്ളിലുറങ്ങും ത-

ന്നോമനയുണ്ണിതൻ മുന്നിൽ വേഗാൽ 110

ചേരുകയായ് ചെന്നു നന്ദനവാത്സല്യ-

പരവശാകുലൻ ഭാനുമാലി.

VI

അന്നന്മണിയറയാകവേ പൂത്തോരു

കൊന്നപൂന്തോട്ടമായ് മിന്നിനിൽക്കേ

മഞ്ഞനീരാടിന മന്നവൻ തന്മിഴി-

മഞ്ജുളച്ചെന്താർ മലർന്നു മെല്ലെ,

ആഗന്തുകനൊരാൾ, അന്തണൻ, കാല്യത്തിൽ-

ആഗമവിഗ്രഹ, നത്ഭുതാഭൻ,

കാണികൾക്കുപ്പൂ കുളിർപ്പിക്കും ചെന്തീയായ്,

കാഞ്ചനവർണ്ണമാം കർപ്പൂരമായ്, 120

ചേണുറ്റ തൻ പൂർവപുണ്യത്തിൻ സൽഫലം

പാണിയിൽ പക്വമായ് വീണപോലെ,

ആസന്നനായതു കണ്ടെഴുന്നേറ്റെങ്ങ-

ങ്ങാസന, മെങ്ങർഘ്യ, മെങ്ങു പാദ്യം,

എങ്ങുമധുപർക്ക, മെന്നുരചെയ്തുകൊ-

ണ്ടങ്ഗേശ, നാതിഥ്യജാഗരൂകൻ.

[ 11 ]

ആ ദിവ്യനെച്ചെന്നഭിവാദനം ചെയ്താ-

നാദിത്യൻ ചന്ദ്രനായ് മാറിയോനെ,

കണ്ഡലമണ്ഡിതഗണ്ഡമാം തൻ ശീർഷം

മണ്ഡലാധീശ്വരമൗലിരത്നം 130

പാദസഹസ്രവാനാകുമതിഥിതൻ

പാദസപര്യയ്ക്കു പത്മമാക്കി

ദണ്ഡനമസ്കൃതി ചെയ്യവേ ലോകത്തിൻ

ദണ്ഡമകറ്റീടും ദേവദേവൻ

സ്മനുവിനെദ്ധന്യസാമ്രാട്ടായ് വാഴിച്ചാ-

നാനന്ദബാഷ്പാഭിഷേചനത്താൽ,

VII

അമ്മന്നനാദ്യമായോതിനാൻ; "അങ്ങേക്കായ്

ബ്രഹ്മൻ ! നമസ്കാരം വീണ്ടും വീണ്ടും !!

ശോഭനനങ്ങിങ്ങെഴുന്നള്ളി, മുന്നമാ

വൈഭണ്ഡൻമുനിയെന്നപോലെ, 140

വാരുറോരീയങ്ഗരാജ്യം തണുക്കുവാൻ

കാരുണ്യവർഷം പൊഴിച്ചുവല്ലോ ?

ചൈതന്യദാതാവേ ! സാധുവാം ഞാനൊരു

സൂതകുലത്തിൽ ജനനമാർന്നോൻ

രാധയെൻ തായ-യധിരഥനെൻ താത-

നോതുന്നു കർണ്ണനെന്നെന്റെ നാമം;

[ 12 ]

മാനധനാഗ്രണി, മന്നൻ, സുയോധനൻ,

ദീനദയയ്ക്കൊരു ദിവ്യധാമം

പീയൂഷഭാനുവംശാർണ്ണവകൗസ്തുഭ,-

മീയെൻ ബഹിശ്ചരപ്രാണവായു- 150

തേർ വിട്ടുകൊള്ളുവാൻ നോക്കാതെ ബാല്യത്തിൽ

പോർവില്ലെടുപ്പാൻ മുതിർന്നോരെന്നെ

മങ്ഗലകുഭാഭിഷേകത്താലേവനീ-

യങ്ഗഭൂലക്ഷ്മിക്കധീശനാക്കി:-

ആര്യമാമൗദാര്യ പാഠം പഠിപ്പിച്ചോ-

രാദ്ദേശികന്നു ഞാൻ ഗർഭദാസൻ.

ആശിപ്പതെന്തെന്നു കല്പിച്ചാലാവാക്യ-

മാശിസ്സെന്നോർപ്പോൻ ഞാൻ ദത്തകർണ്ണൻ

ചീളെന്നതേകുവനെൻ വലംങ്കൈയാലോ

കാളപൃഷ്ഠത്താലോ കായത്താലോ ? 160

ധർമ്മാധ്വാവെത്രയോ സൂക്ഷ്മത്തിൽ സൂക്ഷ്മമെ-

ന്നമ്മഹായോഗീന്ദ്രരോതിടുന്നു;

എതുമതെന്തെന്നു കണ്ടവനല്ല ഞാൻ

പാതകകാപഥമാത്രപാന്ഥൻ !

എങ്കിലുമുണ്ടൊരു ഭേഷജമെൻ കൈയി-

ലെൻ ഗദങ്ങൾക്കെല്ലാമൊറ്റമൂലി,

[ 13 ]

ഏവനെന്തെങ്ങെപ്പോളെന്നോടു നേർന്നാലും

ജീവ നതല്ലതിൻ മേലെന്നാലും

ഞാനവന്നേകുമതപ്പോൾ, എൻപങ്കുമ-

ദ്ദാനഗംഗാബുവാൽ ധൗതമാകും.

കൂടിക്കിടപ്പതുണ്ടിന്നന്മയൊന്നെന്നിൽ

കോടക്കാർകൊണ്ടലിൽ മിന്നൽപോലെ."

VIII

എന്നുരചെയ്തുകൊണ്ടാനതമൗലിയായ്

മുന്നിൽ നിലകൊള്ളും തന്മകനെ

ആയിരം കന്നുള്ളോരണ്ടർകോൻ തന്റെ നേ-

ർക്കായതമായെഴുമീർഷ്യയോടെ

മാറിടം ചേർത്തു പുണർന്നു നിറുകയിൽ

കൂറോടു കൈയണച്ചാശിസ്സേകി

അച്ഛനബ്ഭദ്രനു താനെന്നു പേർത്തുമോ-

ർത്തജ്ജഗച്ചക്ഷുസ്സൊരല്പനേരം

സർവവും വിസ്മരിച്ചങ്ങനെ നിന്നുപോയ്

നിർവൃതി മണ്ഡലമദ്ധ്യവർത്തി

ഹേമാസനത്തിങ്കൽ താനിരുന്നപ്പുറ-

മാമാന്യനേയുമടുത്തിരുത്തി,

[ 14 ]

ഓതിനാൻ ഭാസ്കരൻ ശങ്കയാൽ കണ്ഠത്തിൽ

പാതിതടഞ്ഞൊരു വാക്കിവണ്ണം;

IX

'ആരോമൽപൈതലേ ! ഹാ ! കഷ്ടമയ്യോ ! നീ

യാരെന്നുരച്ചുപോയ് ഹന്ത ! നിന്നെ ?

രാധേയനല്ല, നീ, യാധിരഥിയല്ല;

സൂതകുലത്തിൽ ജനിച്ചോനല്ല; 190

പാലാഴിപൈതലാം പാരിജാതത്തെയോ

കാലിക്കുളമ്പുചാൽ പെറ്റിടുന്നു ?

പണ്ഡാരകീർത്തിയാം നിൻജനയിത്രിയ‌-

പ്പാണ്ഡവമാതാവാം കുന്തിദേവി !

ധർമ്മിഷ്ഠൻ, വില്ലാളി, ദാതാ, വനുകമ്പി-

യിമ്മട്ടിൽ ത്രൈലോക്യം വാഴ്ത്തും നിന്നാൽ-

സീമന്തപുത്രനാൽ വീരസൂവായവ-

ളാമാന്യ, ഗോവിന്ദന്നച്ഛൻപെങ്ങൾ

പാർത്ഥപുമർത്ഥങ്ങൾ നാലിലും ധർമ്മം നീ-

പാർത്ഥയുഗങ്ങളിൽ സത്യവും നീ; 200

അച്ഛനാരെന്നതും കാണ്മീലേ കുഞ്ഞതീ-

പ്പശ്ചാത്താപാർത്തനാം പാപിതന്നെ !

[ 15 ]

ചണ്ഡകരനെന്നും സർവസംഹാരിയാ

ദണ്ഡധരന്നു ജനകനെന്നും

നിർദ്ദയനേവനെ നിന്ദിപ്പൂ ജീവിക

ളദ്ദിവ്യവിഗ്രഹനാസുരാത്മാ

ഞാനാണീയെൻകണ്ണന്നാനകദുന്ദുഭ;

നൂനമധിരഥൻ നന്ദഗോപൻ

X

"താപസമന്ത്രത്തിൻ തത്വപരീക്ഷയാം

പാപത്തിൽ പെട്ടുപോയ് പണ്ടു കുന്തീ ! 210

ഞാനതിൻമൂലമക്കന്യയ്ക്കു കാന്തനായ്

കാനീനൻ കാശ്യപസൂതജൻ നീ !

പെറ്റൊരു മാത്രയിൽ പേടിച്ചും നാണിച്ചും

കറ്റക്കിടാവിനെക്കന്യകയാൾ

രത്നാകരത്തിങ്കൽ ചേരേണ്ടതാവാമീ-

രത്നപ്രകാണ്ഡമെന്നോർത്തപോലെ

പൊങ്ങു തടികൊണ്ടു തീർത്തൊരു പെട്ടിയി-

ലങ്ങിട്ടു വേഗമടച്ചു പൂട്ടി

[ 16 ]

അശ്രുനദിയിലൊഴുകിനാളാദ്യമാ-

യശ്വനദിയിലോ പിന്നെയല്ലോ ! 220

ചമ്മണ്വതിയും യമുനയു ഗംഗയും

ചമ്പാപുരിവരെ മാറി മാറി

വെൺനുരവൈരക്കൽക്കാപ്പണിഞ്ഞീടിന

തന്നലക്കൈകളാൽ ത്താങ്ങിത്താങ്ങി

എന്നിളം പൈതലിൻ മെയ്യൊളി മേൽക്കുമേൽ

പൊന്നിറം പൂശുമപ്പേടകത്തെ

കൊണ്ടുചെന്നപ്പുറം രാധയിൽ ചേർപ്പതു

കണ്ടേൻ ഞാൻ ദുരസ്ഥനന്യതന്ത്രൻ.

പഞ്ജരബദ്ധമാം പൈങ്കിളിക്കുഞ്ഞെ, ങ്ങീ

വൻജലസ്തംഭമെ, ങ്ങെന്നു ലോകർ 230

അത്ഭുതപ്പെട്ടിടാം; ആരു താൻ നിൻസൃഷ്ടി-

ശില്പത്തിൻ തത്ത്വാർത്ഥം കണ്ടിരിപ്പോർ ?

കൂടെ നിനക്കുണ്ടു മൂവരെനിക്കെന്റെ

മാഠരപിങ്ഗലദണ്‌ഡർപോലെ;

മിത്രാധികരവർ മേളിപ്പു നീയുമായ്

നിത്യസഹവാസനിഷ്ഠയുള്ളോർ,

ഒന്നിയൊളിത്തിടമ്പോമനപ്പോർച്ചട്ട;

പിന്നെ രണ്ടീരത്നകുണ്ഡലങ്ങ

[ 17 ]

പീയൂഷസാരത്താൽ തീർത്തൊരീബ്ഭൂഷക-

ളായുഷ്മാനാക്കുമണിയുവോനെ. 240

നിൻചിരജീവിതം പ്രാർത്ഥിച്ചാൾ നിന്നമ്മ;

സഞ്ചിതമാക്കിനേൻ ഞാനതേവം

മുന്നിലും പിന്നിലും പാർശ്വദ്വയത്തിലു-

മിന്നിറമാർന്ന നിൻ സോദരന്മാർ

തൂമയിൽ രാമനെക്കൈകേയീനന്ദന-

സൗമിത്രിമാർപോലെ കാത്തിരിപ്പൂ

ഏതെഴുത്തെങ്കിലും നെറ്റിമേൽ നാന്മുഖൻ

ബോധിച്ചപോലെ കുറിച്ചിടട്ടെ;

മിത്രമാം ശ്രീകൃഷ്ണനേതുമട്ടുള്ളോരു

കൃത്രിമക്കൈകളും കാട്ടിടട്ടെ; 250

പാശുപതമല്ല ശൂലി, പിനാകുമോ

ഫാലാക്ഷിപോലുമോ, നൽകിടട്ടെ

പോരിനാൽ ജിഷ്ണുവാം ഫൽഗുനൻ നിന്നോടു

പോരിട്ടാൽ പിന്നെയും ഫൽഗുവീര്യൻ

കർണ്ണനെന്നുണ്ണിതാൻ ജേതാവിക്കഞ്ചുക-

കർണ്ണാവതംസങ്ങളുള്ള കാലം !

[ 18 ]

XI

ഇത്ഥമുരച്ചിനൻ പൗരുഷശ്രീസത്മം

പുത്രാസ്യപത്മമൊന്നുറ്റുനോക്കി,

സാമ്പ്രതമായതിൽ പണ്ടേക്കാൾ തെല്ലൊരു

കൂമ്പലുമില്ല വിരിവുമില്ല ! 260

വേപഥൂരോമാഞ്ചബാഷ്പങ്ങൾ പൂണ്ടു താൻ

ഹാ ! പരമോതുമഗ്ഗൽഗദോക്തി

താമരത്തണ്ടിലേ നല്ലിലമേൽ വീണ

പേമഴയ്ക്കൊപ്പമായ്ത്തീർന്നുവല്ലോ !

അന്നിർവികാരമാം വിഗ്രഹമാർന്നവൻ

കർണ്ണനോ കർണ്ണവിഹീനൻതാനോ ?

കേട്ടതിലില്ലൊരു കൗതുകം മറ്റെന്തോ

കേൾപ്പതിലുൽക്കണ്ഠയുണ്ടുതാനും;

വല്ലതുമാവട്ടെ വന്നോരു വാർത്ത താൻ

ചൊല്ലുക, പീഠിക നിർത്തിയെന്നായ് 270

ഭാനുമാൻ ചിന്തിച്ചു തന്നുടെ ജിഹ്വയാം

വീണതൻ കമ്പികൾ വീണ്ടും മീട്ടി-

XII

അണ്ടർകോനർജ്ജുനതാതനും ഞാനുമാ-

യുണ്ടൊരു മത്സരം പണ്ടുപണ്ടേ.

[ 19 ]

മത്സുതൻ സുഗ്രീവൻ പ്രാർത്ഥിച്ചു രാഘവൻ

തൽസുതൻ ബാലിയെയെന്നു കൊന്നോ

പാരമന്നാൾതൊട്ടു പാകാരിയെന്നോടു ?

വൈരനിര്യാതനബദ്ധദീഷൻ

ഇന്ദ്രന്റെ പുത്രർക്കില്ലച്യുതകൈങ്കര്യ

മന്ദാധികാരിത്വം പോലുമൊന്നോ ? 280

ഭാസ്കരവംശജൻ പൗലസ്ത്യ സംഹാരി

ഭാസ്കരപുത്രനെബ്ബന്ധുവാക്കി !

ആവട്ടെ, പിന്നെയും മന്നിൽ ജനിച്ചീടും.

ഗോവിന്ദൻ മർത്യനായെന്നനുജൻ

അന്നതിനുത്തരം ചോദിപ്പൻ ഞാനെന്നാ

ണിന്ദ്രനുറച്ച, തതൊത്തുപോയി !

കൈതവഗോപനാം കംസാരിക്കർജ്ജുനൻ

ഹാ ! തൻ ദ്വിതിയനാമന്തരാത്മാ,

ആ വിഷ്ണുവൈരിയാമന്ധതനൂജനു,

നീ വലങ്കൈയായി നിൽപ്പുതാനും ! 290

ശോകിക്കൊല്ലെന്മകനിന്ദ്രനെക്കൊണ്ടെന്നോ-

ർത്തേകിനേനീവർമ്മകുണ്ഡലങ്ങൾ.

ദിവ്യാസ്ത്രമല്ലാതെ ദീർഘായുസ്സേതുമേ

ശർവൻ തൻപുത്രന്നു നൽകീലല്ലോ !

[ 20 ]

മറ്റാരുമാവട്ടേ; മാർക്കണ്ഡനല്ലവൻ;

മുറ്റും ചിതാന്തം തജ്ജൈത്രയാനം !

എന്നു വിടുന്നുവോ ദൂതരെയന്തകൻ-

നിന്നുടെ സോദരൻ അങ്ങുനോക്കി !

അന്നു ശമിക്കണം ഗാണ്ഡീവഹുംകാരം;

അന്നുരിവെൺചാമ്പലർജ്ജുനാങ്ഗം ! 300

ഓമനേ ! കാണുമക്കാഴ്ചയൊരിക്കൽ നീ-

യാമുക്തകുണ്ഡലഭൂഷിതാങ്ഗൻ;

ആയതു കണ്ടിന്ദ്രൻ ഗൗതമശാപമോർ-

ത്തായിരം പ്രാവിശ്യം മാഴ്കിടട്ടെ !

XIII

'എന്നാലതീനൊരു വിഘ്നം വരുത്തിടാ-

നിന്നു കരുതുന്നു ദേവരാജൻ.

ഹാ ! സുതവാത്സല്യം ഭവ്യരെക്കൊണ്ടുമെ-

ന്താസുരകൃത്യങ്ങൾ ചെയ്യിപ്പീല !

ന്യൂനതയൊന്നുണ്ടു നൂനമെന്നുണ്ണിക്കു-

ദാനധർമ്മാസക്തി പാരവശ്യം ! 310

വെണ്മതിക്കുള്ള കറുപ്പല്ലതെന്നാകിൽ

കണ്മണിക്കുള്ളൊരു വെണ്മയാട്ടെ,

[ 21 ]

തന്നെ മറന്നേവൻ ദാനം തുടങ്ങുന്ന-

തന്നരനപ്രാജ്ഞനാത്മഘാതി,

അംബുധികൂടിയും വേലയാൽ ശോഭിപ്പു

നന്മയ്ക്കുമൊട്ടൊരു സീമവേണം;

അസ്ഥാനത്തിങ്കലല്ലാത്മപൂജാവിധി,

ശുദ്ധൻ നിനക്കതു രൂപമില്ല.

കോട്ടമതൊട്ടൊട്ടു കാൺമൂ സഹസ്രാക്ഷൻ-

കോട്ടമതിലിലെക്കൊച്ചുരന്ധ്രം ! 320

വഞ്ചകനെത്തിടും വർണ്ണിയായ് നിന്നോടു

കഞ്ചുക കുണ്ഡലഭിക്ഷ വാങ്ങാൻ :-

വജ്രത്തഴമ്പാർന്ന തൻവലങ്കൈയൊരു

പിച്ചപ്പാഴ്ക്കുമ്പിളായ്ക്കോട്ടിക്കാട്ടാൻ !

മത്തകരീന്ദ്രർതൻ മസ്തകമൗക്തിക

മെത്രമേൽ പോകിലുമെന്തുചേതം ?

പിന്നെയും നേടിടാം; ദംഷ്ട്രകളെന്നുപോ-

മന്നത്രെ പഞ്ചാസ്യൻ വിശ്വഹാസ്യൻ.

എന്തുമിവയൊഴിച്ചെന്നുണ്ണി നൽകിലും

സ്വന്തം നിലയ്ക്കൊരു ദോഷമില്ല 330

ഏതെല്ലം വിട്ടാലും വീഴാതെ നോക്കണം

സോദരത്യാഗമാം പാതകത്തിൽ

[ 22 ]

വാസുകി നീർക്കോലിയാകുമെന്നോർക്കുന്നു

വാസവൻ, ഭോഷനോ കുണ്ഡലീശൻ ?

നീരദമാകുമോ സർവജ്ഞഭൂഷയെ

നീരദവാഹനയാച്ഞായന്ത്രം ? '

XIV

ഇത്തരം വാക്കോതിപ്പത്മാക്ഷൻ നോക്കിനാൻ

പുത്രൻതൻ നന്മുഖമൊന്നുവീണ്ടും.

ആ മുകുരത്തിങ്കൽ വ്യക്തമായ് വീക്ഷിച്ചാ-

നാഗാമിയാകും തന്നാശാഭങ്ഗം: 340

സ്ഫീതപ്രസാദമാമാവദനേന്ദുവി-

ലാദിയിലല്പമാം മ്ലാനഭാവം

പേർത്തുമൊരങ്കത്തിൻ രീതിയിൽ കണ്ടതു

വീർത്തു വിധുന്തുദരൂപമേന്തി

അത്തിങ്കളെ ഗ്രസിച്ചാർക്കുന്നു. ചീർക്കുന്നു

മിത്രന്റെ മുന്നിൽ നിന്നന്ധകാരം !

ഇപ്പുലർവേളയെന്തന്തിയായ്, മാറുവാൻ ?

ഇശ്ശരത്തിന്നേതു വർഷാരാത്രം ?

താൻ വേണ്ടതെന്തിനിമേലെന്നു ചിന്തിച്ചു

പോംവഴിയൊന്നുമേ കണ്ടിടാതെ, 350

[ 23 ]

ആജ്ജഗച്ചക്ഷുസ്സു വീണ്ടുമരുളിനാ-

നാത്മജവാത്സല്യചാപലാന്ധൻ,

XV

"ദാതാവു ദാതാവെന്നുള്ളൊരു കീർത്തിക്കാ-

ണേതാവത്താകും നിൻ യത്നമെല്ലാം !

കീർത്തിയോ കേവലം ജീവിച്ചിരിപ്പോർതൻ

സാധ്വിയാളെന്നത്രേ സാധുവാദം.

ലോകത്തിൻ ദൃഷ്ടിയിലോന്തുകൾ നാമെല്ലാം,

ഏകമാം വർണ്ണമതെങ്ങു കാണ്മു ?

തെറ്റെന്നു കീർത്തിയകീർത്തി, യതിന്നുച്ച

പിറ്റേനിമിഷത്തിലർദ്ധരാത്രി 360

നിർണ്ണയം നാളത്തെയമ്മിക്കുഴവിതാ-

നിന്നതു കൈതൊഴും ശൈവലിങ്ഗം.

എമ്പാടുമായതിൻ പര്യായക്രീഡകൾ

കുംഭാഭിഷേകവും കൊള്ളിവയ്പും.

ആകവേ പാർക്കുകിലാരുടെ കീർത്തിയും

ലോകത്തിൻ വായിലേ ലാലാബിന്ദു !

ആയതിൽ കാൽക്ഷണമത്തയ്യലേറിനി-

ന്നാടിത്തകർപ്പതുപോലെ തോന്നും.

[ 24 ]

അപ്പുറം ലോകമിറക്കിടുമൊന്നുകിൽ,

തുപ്പിടുമല്ലെങ്കി,ലക്കണത്തെ 370

ഗ്രസ്തമായീടിലും ക്ഷിപ്തമായീടിലു-

മത്തുള്ളിതൻകഥയപ്പോൾ തീരും.

XVI

അല്ലേ ! നരന്റെ പേർ നീർപ്പോളയ, ല്ലേതോ

കല്ലെഴുത്തെന്നുതാൻ കല്പിക്കാം നാം,

ആയാലുമായതു വായിപ്പാനുള്ളവ-

നായുഷ്മാനല്ലാഞ്ഞാലെന്തു ലാഭം ?

നമ്മുടെ പേരൊരാൾ വാഴ്ത്തിയാൽ നാമതു

നമ്മുടെ കാതിനാൽ കേട്ടിടേണം'

നമ്മുടെ നന്മുഖം കാട്ടുന്ന കണ്ണാടി

നമ്മുടെ പാണിതാനേന്തിടേണം 380

നാമങ്ങു പോകുകിലപ്പുറം നമ്മുടെ

നാമം നിലച്ചെന്തേ ? വേർമാഞ്ഞെന്തേ ?

രമ്യമാമേതൊരു ഭൂലോകഗാനവും

സംയമിനിക്കുള്ളിൽ കേൾപ്പീലല്ലോ !

[ 25 ]

നിത്യവുമോട്ടമൺപാത്രങ്ങളൂഴിയിൽ

പുത്തനായ് നാന്മുഖൻ തീർത്തിടുന്നു;

ഹന്ത ! തൻ ദണ്ഡത്താലായവ തച്ചുട-

ച്ചന്തകൻ മേൽക്കുമേലാർപ്പിടുന്നു.

ചത്ത ശവമതിൽ ചാർത്തിന പൂമാല-

യെത്രമേൽ ഘ്രാണിപ്പാൻ ശക്തമാകും ? 390

ലോകാന്തരസ്ഥൻ തന്നൈഹികവിഖ്യാതി-

യാകാശശൂന്യതാഹീഹീഹാസം !

അക്കീർത്തിതൻദ്യുതിയസ്ഥികൂടദ്യുതി-

അക്കീർത്തിനൃത്തം കബന്ധനൃത്തം !

ആർക്കു താൻ കാമ്യമല്ലത്യന്തദുർല്ലഭം

ദീർഘായുർലക്ഷ്മിതൻ തൃക്കടാക്ഷം ?

ഭിത്തിയാമായതിൽ യോഗവും ക്ഷേമവും

ചിത്രങ്ങളായ്ച്ചേർന്നുമിന്നിടുന്നു.

ഭങ്ഗിയിൽ നാലുപൂമർത്ഥപഥവുമ-

ശ്‌ശൃംഗാടകത്തിങ്കൽ മേളീക്കുന്നു. 400

വേരറ്റു വീണോരു വൃക്ഷത്തിലെന്തിന്നു

വാരിദം വീഴ്ത്തുന്നു ബാഷ്പപൂരം ?

[ 26 ]

ഹന്ത ! പരദ്രുവിൻ ദോഹദമക്കാഷ്ഠം-

ഇന്ധനം ഇങ്ഗാലം-ഭസ്മം-മേലിൽ.

ഇദ്ദാനസിന്ധുവിൽ നീ വീണു ചാകുകി-

ലത്യാഹിതമതിന്മീതെയുണ്ടോ ?

നീവി വിറ്റുണ്ണുന്ന നിര്യാണവാണിജ്യം

നീ വിരഞ്ഞീടൊല്ലേ നീതിമാനേ !"

XVII

ഇത്തരമൊക്കെയുമോതിത്തൻ ജിഹ്വാഗ്ര-

നർത്തനതാന്തയാം ഭാരതിയെ 410

വിശ്രാന്തയാക്കിനാൻ വിസ്മയസ്തബ്ധനാ

വിശ്വൈകമങ്ഗലവിദ്യുദ്ദീപം,

സമ്പ്രതി തന്മനം സഞ്ചയിച്ചീടിനോ-

രമ്പുകൾ തീർന്നതാമാവനാഴി

എങ്കിലും പിന്നെയും മിന്നിനാൻ വാഗ്മിയായ്

തൻക്ലിഷ്ടമൗനത്താൽ സപ്തസപ്തി

ശങ്കപൂണ്ടന്യയാം നർത്തകിയാക്കിനാൻ

കൺകടപ്പങ്കജമങ്കയാളെ,

അപ്പനെ മേല്ക്കുമേൽ നോക്കിനാൻ സാകൂതം

സപ്രേമം, സസ്മിതം, സപ്രത്യാശം. 420

[ 27 ]

കൂമ്പുന്നു കുട്ടന്റെ വക്ത്രാബ്ജമായതി-

ലാമ്പലമൊട്ടലരെന്നപോലെ !

നവ്യമാമച്ചിത്രമീക്ഷിച്ചാൽ സത്രാസം,

സവ്യഥം, സത്രപം, സാനുക്രോശം.

നിഷ്ഫലസംരംഭൻ, നിഷ്പന്നനിർവേദൻ.

നിഷ്പിഷ്ടനിശ്ശേഷമോഹോത്സേകൻ,

ആദിത്യൻ കർണ്ണോക്തിക്കാത്മീയകർണ്ണങ്ങ-

ളാതിഥ്യവ്യഗ്രങ്ങളാക്കിനിന്നാൻ

ചീളെന്നു കാറകന്നഭ്രം പ്രസന്നമായ്,

കോളറ്റു പാൽക്കടൽ ശാന്തിയേന്തി 430

കഞ്ചുകകർണ്ണാവതംസങ്ങൾ ബാഹ്യങ്ങൾ:

ഗാംഭീര്യധൈര്യങ്ങളാന്തരങ്ങൾ:-

ആജന്മഭൂഷകൾ നാലും തനിക്കെന്നാ-

രാജന്യസത്തമൻ സ്പഷ്ടമാക്കി

ഭാരതമാതൃസ്തനന്ധയന്നൊത്തോരു

ഭാരതിയോതിനാൻ ഭാനുവോടായ്:-

XVIII

"പ്രത്യഹമേവരും പാദങ്ങൾ കൂപ്പുമെൻ

പ്രത്യദൈവമേ ! ഭാനുമാനേ !

[ 28 ]

ലേഖപ്രവേകരിലേകനെ മാത്രമേ

ലോകം സവിതാവെന്നോതുന്നുള്ളു 440

സ്രഷടാവിന്നില്ലാത്തൊരക്കീർത്തിയങ്ങേയ്ക്കീ

നിത്യഗോദാനം താൻ ലബ്ധമാക്കീ.

അങ്ങയെ ഞാനും സവിതാവായ് വന്ദിപ്പു

തിങ്ങളിൽത്തിങ്ങളിൽ സന്ധ്യതോറും

സത്യമെന്നച്ഛനങ്ങക്കുന്നിയമ്മതൻ-

വൃത്തം ഞാൻ കേട്ടാലും കേൾക്കാഞ്ഞാലും,

ത്വത്സുതൻ പാർത്ഥന്റെ ജീവിതം മജ്ജൂഷ-

യശ്വനദിയ്ക്കുള്ളിൽ വീഴുവോളം,

രാധ വളർത്തിയോരിക്കർണ്ണൻ തൽഭിന്നൻ-

നൂതനനാമൊരു ഗംഗാദത്തൻ. 450

എന്നമ്മ ഭാരതഭൂമി എന്നച്ഛനോ

നിർണ്ണയമങ്ങേയ്ക്കുമച്ഛനീശൻ !

അക്കാലം-തെല്ലെന്നെ മിഥ്യാഭിജാത്യമാം

പൊയ്ക്കാലിൽ നിർത്താതെ കാത്ത ദൈവം

ഞാനതിന്നാദ്യമായഞ്ജലി കൂപ്പുന്ന

മാനുഷകാന്വയ ജന്മധന്യൻ

സൂതജനാവട്ടെ, സൂരജനാവട്ടെ

മേദിനീദേവിതന്നങ്കമാർന്നോൻ.

[ 29 ]

ആന്തരമായിവ രണ്ടിലുമോർക്കുകിൽ

ഞാൻ "തര" ഭേദമേ കാണ്മീലല്ലോ ! 460

XIX

അദ്ധ്യായമൊന്നുണ്ടെൻ ജിവിതഗ്രന്ഥത്തിൽ-

ശസ്ത്രാസ്ത്രശിക്ഷതന്നന്ത്യഘട്ടം:

പൗരാണികത്വമെൻ പൈതൃകസ്വത്തല്ലേ ?

പാരായണം ചെയ്യാം ഞാനതല്പം.

സമ്പ്രാപ്തവിദ്യരായ് ഞങ്ങളെല്ലാമെന്നു

കുംഭോത്ഭവൻ ഗുരുകണ്ടൊരിക്കൽ

ആയതു ശോധിപ്പാൻ കല്പിച്ചാൽ രങ്ഗമൊ-

ന്നായതം വിസ്തൃതമത്ഭുതാഭം.

ആഗതനായാനങ്ങർജ്ജുനൻ മറ്റെങ്ങും

ലോകൈകവീരരില്ലെന്നപോലെ, 470

ഞാനുമങ്ങെത്തിനേൻ മത്സരപ്പോരിനായ്

ബാണധനുർദ്ധരൻ ബദ്ധകക്ഷൻ.

തൻവിറ പൂണ്ടൊരു മെയ്യുമായ് വൃദ്ധനാ-

മെൻ വളർത്തച്ഛനുമുണ്ടു പിൻപേ.

കോമളമാകുമപ്പൈക്കൂട്ടിൽ നിന്നൊരു

ഗോമായുവിൻ രുദം കേട്ടിതപ്പോൾ,

[ 30 ]

"ആരെടാ ? നീയൊരു സൂതനല്ലേ ? നിന-

ക്കീരാജഗോഷ്ഠിയിലെന്തുകാര്യം ?

ഇജ്ജന്യമണ്ഡപം പേക്കൂത്തുപന്തല-

ല്ലിച്ചെറുഞാണൊലി പാഴ്പാട്ടല്ല; 480

തോൽവാറും ചട്ടയുമേന്തേണ്ട കൈകളാൽ

പോർവില്ലും കൂരമ്പും ഭേസിബ്‌ഭേസി

ഏതുവരയ്ക്കും ചെന്നെത്തീടുമിച്ചെക്കൻ ?

ചോതിപ്പാനാരുമില്ലെന്നായ് കാലം !

ഭാരത സാമ്രാജ്യസാർവഭൗമാത്മജൻ

വീരനാമർജ്ജുനൻ, കർണ്ണ ! നീയോ

വാരുറ്റ തൽകീർത്തി വാഴ്ത്തേണ്ടവൻ മാത്രം:

മാറിനി "ല്ലെന്തിനീ വ്യർത്ഥാടോപം ?"

ആരതെന്നങ്ങോട്ടു നോക്കിനേൻ, ആ വാദി

ശാരദ്വതാചാര്യൻ ! ശാന്തം പാപം ! 490

കാർമ്മുകസംഗീതശാസ്ത്രത്തിൽ ഞാൻ "സാരീ-

ഗാമാ" പഠിച്ചതങ്ങാരിൽനിന്നോ;

ആ നമ്യൻ വർഷീയാനായിപ്പോയ് മദ്ദണ്ഡ്യൻ,

ഹാ ! നിഷ് പ്രതീകാരം തൽപ്രലാപം !

ഇത്തരമോർത്തു ഞാൻ ലജ്ജിച്ചും ദുഃഖിച്ചും

കർത്തവ്യമെന്തെന്നു കണ്ടീടാതെ

[ 31 ]

താഴത്തു വീഴുന്ന താതനെപ്പാണിയാൽ

താങ്ങിയെടുത്തുകൊണ്ടാസ്യം താഴ്ത്തി

ഭങ്ഗത്തിൽ നിൽക്കവേ കേട്ടേനെൻ തോഴൻ തൻ

വൻഗദാസ്ഫാലനം-അല്ല, വാക്യം; 500

XX

"ധിക്, ധിക്കിതെന്തൊരു വാക്കോതി ദേശിക-

നിത്രമേലേറാമോ ജാത്യുന്മാദം ?

വ്യക്തിയും ജാതിയും തർക്കത്തിലല്ലാതെ

യിദ്ധനുർവേദത്തിലെങ്ങിരിപ്പൂ

ഈയപമര്യാദ ഹാ ! കാണ്ഡപൃഷ്ഠനാ-

മായുധജീവിയങ്ങോതിയല്ലോ;

അന്യായവാക്കിതു കേൾക്കുന്നോരെന്നച്ഛൻ

കർണ്ണവിഹീനനല്ലോർമ്മവേണം.

അൻപിൽ തൻ ദീപ്തിയാലാകാശവീഥിക്കു

പൊൻപൂശും പുഷ്കലതേജഃപുഞ്ജം 510

ചീരയല്ലങ്ങു വലിച്ചു പിഴുതിടാൻ

വേരുതോണ്ടീടുവാൻ വൃക്ഷമല്ല.

യാതൊരു താങ്ങുമറ്റഭ്രത്തിൽ മിന്നുമ-

സ്വാതന്ത്ര്യ സ്വാരാജ്യരത്നദീപം

[ 32 ]

നമ്മുടെ ഫൂൽക്കാരമേൽക്കുന്നീ, ലേൽക്കുകി-

ലമ്മട്ടിൽ മങ്ങിക്കെടുന്നുമില്ല.

കല്ലുരപെട്ടാലും, മെയ്മുറിഞ്ഞാലും, തീ-

ക്കുള്ളിൽപോയ് വീണാലും, തല്ലേറ്റാലും,

തന്നൊളി മേൽക്കുമേൽ വീശുന്ന കാഞ്ചനാ-

മന്നല്ലാർക്കാകല്പമായേ പറ്റൂ. 520

കോമളത്താമരപ്പൂമധുവുണ്ടിടു-

മാ മധുരപ്രിയമായ ഭൃങ്ഗം

സ്വല്പവും കന്ദത്തിൽ പറ്റിന പങ്കത്തെ

സ്വപ്നത്തിൽപോലുമൊന്നോർപ്പീലല്ലോ !

ബാഹുജവംശങ്ങൾ പണ്ടോരോവീരർതൻ

ബാഹുക്കൾ നട്ടു തഴച്ചതല്ലീ ?

നൂനമെൻ കർണ്ണനമബ്ബാഹുവു, ണ്ടങ്ങേ-

യ്ക്കാനയെ കാണാനും വെള്ളെഴുത്തോ ?

സൂതൻപോൽ ! സൂതൻപോൽ ! സൂതകുലത്തിനു

പാതിത്യമെന്തിത്ര പറ്റിപ്പോയി ? 530

നന്മുഖനിന്നലെസ്സൂതനായ് വാണവൻ

നാരായണൻ നാളെസ്സൂതനാവോൻ,

മന്നനല്ലെന്നങ്ങു ചൊന്നോരെൻ തോഴനെ

മന്നനായ് വാഴിപ്പനിക്ഷണം ഞാൻ

[ 33 ]

രാജാവു താൻ കർണ്ണൻ തന്മിത്രം ഭാരത-

രാജാധിരാജകുമാരനെങ്കിൽ".

XXI

"ഇത്തരം വാക്കുരച്ചെന്നെയെടുത്തൊരു

ഭദ്രാസനത്തിലിരുത്തിത്തോഴർ

ഗങ്ഗാജലത്തിനാൽ കുംഭാഭിഷേകം ചെ-

യ്തങ്ഗാവനീശ്വരൻ ഞാനെന്നോതി 540

പൊന്മുടി മൗലിയിൽ ചാർത്തിയും താൻതന്നെ

വെണ്മണിച്ഛത്രം പിടിച്ചും വേഗാൽ

ചാമരം വീശിയും നിന്നു കൃപരോടാ-

രീമന്നനാ'രെന്നു ചോദ്യം ചെയ്താൻ.

അങ്ഗേശ വെല്ലുക !വെല്ലുക ! സങ്ഗ്രാമ-

രങ്ഗാലങ്കാരമണിത്തിടമ്പേ !

ഞാനിനിയങ്ങേയ്ക്കു സൂതൻ എന്നോതിനാൻ

ദീനൻ കൃപാചാര്യൻ സാധുവാദി.

നിശ്ചയത്തിന്നൊട്ടും താമസിച്ചീല; ത-

ന്നച്ഛനോടൊന്നുമേ ചോദിച്ചീല; 550

[ 34 ]

തൊണ്ണൂറുമൊൻപതും സോദരർക്കോരോരോ

മന്നിടം വേണമെന്നോർമ്മിച്ചീല;

പിഞ്ഛികകൊണ്ടുള്ള ജാലം കണക്കു ഞാൻ

കൺചിമ്മും മുന്നിലിക്കാര്യം തീർന്നു.

ഊനമറ്റിത്തരമദ്ദിനമെന്നുടെ

മാനത്തെ രക്ഷിച്ച മർത്ത്യസിംഹം-

ദാനമാം നോയ്മ്പു ഞാൻ നോൽക്കുമാറെന്നെയി-

സ്ഥാനത്തിലേറ്റിന രാജരാജൻ-

ആ മഹാനേകനെൻ പ്രാണനിൽ പ്രാണൻ; ഞാ-

നാമഹീഭർത്തൃപിണ്ഡോപജീവി 560

ഈഗ്ഘട്ടമെൻ മനോഭിത്തിയിൽ നിന്നാരു

മായ്ക്കിലും മായാത്ത ചിത്രം തന്നെ,

ആഹാ ! ജയിപ്പൂ ! വിജയിപ്പൂ ഞങ്ങൾ തൻ

സൗഹാർദ്ദം-സൗഭ്രാത്രം-സർവോൽകൃഷ്ടം

എന്നോമൽതോഴരെയെന്നു ഞാൻ കാൺകിലും

നന്ദിയാമീശന്നു നന്ദിയായി

ലോകത്തെ മാത്രമല്ലെന്നെ മറപ്പൂ ഞാ-

നാഹന്ത ! ദൈവത്തെ-സ്സർവത്തെയും !"

[ 35 ]

XXII

ആ വാക്കു കേട്ടളവാദിത്യനോതിനാൻ-

"ഈവാർത്തയൊന്നിനാൽ ഞാൻ ജയിച്ചു 570

അങ്ങനെയുള്ള നിൻ തോഴർക്കു മേൽക്കുമേൽ

മങ്ഗലം വന്നിടാനെങ്കിലും നീ

ഈയടർച്ചട്ടയുമിക്കുണ്ഡലങ്ങളും

കായത്തിൽ നിന്നു കളഞ്ഞിടൊല്ലേ !

പ്രാണനിൽ പ്രാണനെപ്പാലിപ്പാനെന്നാലും

പ്രാണനെപ്പാഴിൽ നീ കൈവിടൊല്ലേ ?

ആകാലികാന്തത്തിന്നാശിപ്പതാർ ? ദൈവ-

മാഹൂതന്മാർക്കു താനാതിഥേയൻ

നിൻ നന്മയോർത്തു ഞാനീവരം നിന്നോടു

പിന്നെയും പിന്നെയും നേർന്നിടുന്നേൻ" 580

XXIII

ഓതിനാനങ്ഗേശൻ: "ഇന്നെന്നെശ്ശോധിപ്പ-

തേതു പരീക്ഷയോ തമ്പുരാനേ !

ലോകദൃക്കങ്ങു താൻ ദൃശ്യനാമീശ്വര-

നാഗമവിഗ്രഹൻ കർമ്മസാക്ഷി;

[ 36 ]

എൻ നന്മയോർപ്പവൻ മിത്രനെൻജന്മദൻ,

കർണ്ണനും നിർണ്ണയം കർണ്ണയുക്തൻ.

ആരുരച്ചാരിതു കേൾപ്പതോ ? ചിത്രമി-

ക്കാരണമില്ലാത്ത കാര്യോൽപ്പത്തി !

ദീധിതിമാലിതൻ വക്ത്രത്തിൽ നിന്നെന്തി-

സ്ഫീതാന്ധതാമിസ്രം നിർഗ്ഗമിപ്പാൻ- 590

പാൽ ചുരത്തീടേണ്ടോരമ്മതൻ വക്ഷോജം

പാഴ്ക്കാളകൂടമെന്തുദ്വമിപ്പാൻ ?

വ്യോമംവിട്ടങ്ങൊട്ടു താഴത്തിറങ്ങിയി

ബ്ഭൂമിയെ സ്പർശിപ്പാനോർത്തിടുമ്പോൾ

ആദർശം താവകമങ്ങേപ്പുറം പാഞ്ഞു

പാതാളസ്പൃക്കായ് താൻ നിൽക്കയെന്നോ ?

മൽപ്രാണബന്ധുവിന്നക്രീതദാസൻ ഞാൻ

തൽപാപഭാഗീതാൻ തർക്കമില്ല.

സൗഹാർദ്ദവാരുണീ പാനലഹരിയിൽ;

സൗഹാർദ്ദചിത്തഭ്രംശാവേഗത്തിൽ, 600

സൗഹാർദ്ദഘോരാപസ്മാരാവേശത്തിൽ ഞാൻ

ലോകത്തിൻദൃഷ്ടിയിൽ ദുഷ്ടൻതന്നെ

ജീവിതത്രാസിലെത്തങ്കത്തട്ടൊന്നെനി-

ക്കാവിധം താഴുന്നു പങ്കപൂർണ്ണം,

[ 37 ]

ആമ്മട്ടുമായതു വീഴായ്‌വാൻ ദാനത്തെ

ഞാൻ മറ്റേത്തട്ടിലിട്ടൊപ്പിക്കുന്നു

അന്നൃപസംസർഗ്ഗസിദ്ധമാമൈശ്വര്യ-

മന്വഹമന്യാർത്ഥം ഞാൻ ത്യജിപ്പൂ

ഗോവധജീവിതൻ പാതുകാദാനമെ-

ന്നേവരുമോർത്തിടാമെന്റെ കൃത്യം. 610

താല്പര്യവേദികളല്ലവർ; സത്യത്താ-

ലൗല്പത്തികമെനിക്കാത്മത്യാഗം.

ഏവൻ തൻ പാരണവാരിയമന്നവു-

മേകിപോൽ ശ്വാവിന്നും ശ്വാപദന്നും;

ആ രന്തിദേവന്തന്നാത്മജയാം നദി

താരാട്ടിനാളെന്നെശ്ശൈശവത്തിൽ

തന്നുടെ ശേവധി സർവവും തോഴനാം

കിന്നരനാഥന്നാർ തീറെഴുതി;

പാദങ്ങൾ കൂപ്പിൻ പർവതകന്യയ്ക്കു

പാതിയുടലും പകുത്തു നൽകി. 620

ആശിച്ചതേവർക്കുമേകുമദ്ദേവനെ-

ന്നാചാര്യന്നാചാര്യനാത്മയാജി.

തൻഭുജമാർജ്ജിച്ച് സർവോർവീചക്രവു-

മന്വിലാരാഗന്തുവേകന്നേകി.

[ 38 ]

പിന്നത്തേയർത്ഥിക്കു ജീവാധികങ്ങളാം

തന്നസ്ത്ര ശസ്ത്രങ്ങൾ ദാനം ചെയ്തു;

ആരാമനർജ്ജുനവൈരിയെന്നാചാര്യൻ-

കേരളനിർമ്മാണകേളികാരൻ.

XXIV

"ഈവർമ്മകുണ്ഡലദാനത്തിനാലിങ്ങു

കൈവരും ദോഷം ഞാൻ കണ്ടുവല്ലോ ! 630

മൃത്യുവശഗനാമെന്നല്ലീ ചൊന്നത്

ചിത്രമിബ്ഭീഷണിയെൻപിതാവേ !

ഭൂമിയിൽ ജാതനാം ഞാനതു ചെയ്യുകിൽ

സാമാന്യമാനുഷനാമെന്നല്ലീ ?

ആവട്ടെ,യായതാണാശാസ്യമിന്നു ഞാൻ

ദേവനുമമല്ല പുമാനുമല്ല !

മാനുഷജീവിതമാഹാത്മ്യസർവസ്വം

നൂനം തദസ്ഥിരഭാവമല്ലീ ?

നാളെയെന്നോതുവാൻ നാവില്ലാതാക്കുന്ന

നാന്മുഖൻ താനല്ലീ നമ്യനമ്യൻ 640

[ 39 ]

ചെമ്മേ താൻ ചെയ്യേണ്ട കൃത്യങ്ങൾ ചെയ്തേവൻ

ജന്മത്തിന്നാനൃണ്യം നേടിനിൽപ്പൂ

ആദ്ധന്യൻ ഗാർഹസ്ഥ്യ മർമ്മജ്ഞനെന്നാളും

ശ്രാദ്ധദേവാതിഥ്യ ജാഗരൂകൻ.

ആയുസ്സിനല്ലാർക്കുമായുസ്സു, സാധന-

മായതു, സാദ്ധ്യം പുമർത്ഥമെങ്കിൽ

ആലക്ഷ്യമെയ്യേണ്ടുമമ്പാരുറക്കീടു-

മാവനാഴിക്കകമായുഗാന്തം ?

ഹാ ! പേർത്തുമെന്തിനു രംഗസ്ഥൻഞാനോർപ്പു

നേപത്ഥ്യസംഭാരമെത്തിനോക്കാൻ ? 650

ഏതൊരു വേഷവുമാടട്ടെ വന്നെനി-

ക്കേതു രസത്തിലും പ്രീതിതന്നെ.

ആനനാച്ഛാദനമായതിദേവത

താനേതാൻ നീക്കുമെൻ മുന്നിൽ വന്നാൽ:

സുന്ദരം താനതിൻ തൂനെറ്റിച്ചിത്രകം

സിന്ദൂരമായാലും ചാന്തായാലും.

ഫുല്ലാംബുജാസ്യയാൾ വാസരാധീശ്വരി

അല്ലണിക്കൂന്തലാൾ രാത്രിദേവി:

മേളിപ്പൂ രണ്ടോടും ഞാനെനി;ക്കാവശ്യ-

മാലോകച്ഛായകൾ മാറി മാറി 660

[ 40 ]

"പാത്രത്തിൽ നൽകിന ദാനത്താലിദ്ദിനം

പേർത്തും ഞാൻ ധന്യനായാൽ

അർത്ഥം ഗ്രഹിപ്പിച്ച വാക്യത്തിനെന്തുമേ-

ലെത്തേണ്ടു പൂർണ്ണ വിരാമമെന്ന്യേ ?

XXV

"പാത്രത്തിൽ ദാനമെന്നോതിനേൻ, ത്യാഗിക്കു

പാത്രമാരിന്ദ്രന്നു തുല്യനേകൻ ?

ഏവന്റെ നാട്ടിലെക്കല്ലുകൾ ഹീരങ്ങൾ,

കേവലം മൃൽപിണ്ഡം ശാതകുംഭം

ധേനുക്കളൊക്കെയും കാമിതദോഗ്ധ്റികൾ,

പാനീയം പീയൂഷയൂഷമെങ്ങും. 670

മുത്തങ്ങപ്പുൽക്കൊടി കൂടിയും മന്ദാരം

ഇഷ്ടികകൂടിയും ചിന്താരത്നം.

തത്താദൃങ്മാഹാത്മ്യശാലിയാണെൻ മുന്നി-

ലുത്താനപാണിയായ് നില്പാനോർപ്പോൻ !

ആഗമവേദികളധ്വരവേദിയി-

ലാഹൂതിചെയ്യുന്നതാർക്കുവേണ്ടി,

[ 41 ]

ഏവൻ തൻ വാഹത്തിൻ കോളാമ്പിയാകയാൽ

ഭൂവിതു സർവസസ്യാഢ്യയായി;

അദ്ദേവൻ പ്രീതനായ് താൻതന്നെ മുന്നിൽവ-

ന്നർത്ഥിക്കിലിപ്പുറമെന്തുവേണം ? 680

ഭാരതഭൂതലമൗദാര്യസസ്യത്തിൻ-

വാരുറ്റ കേദാരം പണ്ടുപണ്ടേ;

ആമൂലമാശിഖമാത്തത്ത്വം കണുവൻ

ജീമൂതവാഹനൻ വീണ്ടും വീണ്ടും !

ഇദ്ദിനം തൻകരമേന്തിടും ദംഭോളി-

യദ്ദധീചിക്കുള്ളോരസ്ഥിമാത്രം,

വൃത്രാരി കാട്ടിടും വിഖ്യാതദോർവീര്യ ,

മദ്ദാനശൗണ്ഡിതൻ ദാനവീര്യം:-

ആശിച്ച മട്ടിൽ തൻ മെയ്മാംസമത്രയും-

മൗശീനരൻ ശിബി, പത്രിരൂപൻ; 690

ഇശ്ശക്രന്നേകിനാൻ വാൾകൊണ്ടറുത്തൊരു

കൊച്ചരിപ്രാവിനെ കാത്തുകൊൾവാൻ

ത്രാസവും ലജ്ജയും പൂണ്ടമ്മഹാത്മാവിൻ

ത്രാസു താൻ കൈവിട്ട പൂർവവൃത്തം

ഇന്ദ്രൻ മറപ്പത,ല്ലന്നത്തേതിങ്കൽനി-

ന്നിന്നത്തേബ്ഭാരതം ഭിന്നമെന്നോ ?

[ 42 ]

ആ മൃതസഞ്ജീവിന്യാരാമമിന്നോളം

പാഴ്മുൾച്ചെടിക്കാടായ് മാറീട്ടില്ല;

ആ വീരഹര്യക്ഷഗഹ്വരമിപ്പോഴു-

മാഖുവിൻ മാളമായ്ത്തീർന്നിട്ടില്ല. 700

എന്തവനെന്നോടു യാചിപ്പാനിച്ഛിപ്പു ?

ഹന്ത ! മൽകഞ്ചുകകുണ്ഡലങ്ങൾ ?

ഒന്നു ഞാൻ മുന്നമേ മാറേണ്ട പാഴ്ത്തുണി:

ഒന്നു വധൂചിതമാഭരണം !

ചെല്ലറില്ലാരുമേ രോഹണശൈലത്തിൽ

വെള്ളാരങ്കല്ലിനു വേണ്ടി മാത്രം !

ഇച്ഛിപ്പതെൻ പ്രാണനെന്നാലതിന്നെന്തി-

നിശ്ശിരോവേഷ്ടനപ്രാണായാമം ?

പണ്ടു ഞാൻ ഭാർഗ്ഗവശിഷ്യനായ് വാണനാൾ

വണ്ടത്താനായ് വന്നീ വജ്രപാണി 710

എന്നൂരുശോണിതപാനത്താൽ തീർത്തീലേ

നന്ദനവാത്സല്യജുർത്തിദാഹം ?

തൻകൈയിലിപ്പോഴുമദ്ദാഹം തീർക്കുവാ‌-

നെൻകണ്ഠശോണിതമുല്ലസിക്കെ

കഞ്ചുകകുണ്ഡലദ്രാവകമെന്തിന്നു

സഞ്ചയിച്ചീടുന്നു സാധു ശക്രൻ ?

[ 43 ]

നേരിട്ടു വേണ്ടതു ചോദിച്ചാൽ നൽകുവാ-

നീരിഷ്ടിപാണിയാം ഞാനിരിക്കെ

ഇന്ദ്രനീയാജ്ഞയാൽ നാണിപ്പിക്കുന്നതെ-

ന്തെന്നെയുമെൻ മാതൃഭൂമിയേയും ? 720

XXVI

"ഇദ്ദാനം ചെയ്യുകിലെങ്ങനെയെങ്ങു ഞാൻ

മൃത്യുവശഗനാമെന്നു ചൊല്ലി ?

അന്തകൻ-എൻ ജ്യേഷ്ഠൻ-ആരെന്നു , മായവ-

ന്നെന്തധികാരപരിധിയെന്നും

ചിന്തിച്ചു കണ്ടവൻ തന്നെ ഞാന,ക്കാര്യ-

മെൻ തറവാട്ടിലെക്കാര്യമല്ലേ ?

താൻ മുന്നിൽ വെച്ച കാൽ പിന്നോട്ടെടുക്കാതെ-

യാൺമയിൽ മാറ്റാരോടങ്കമാടി

പെട്ടിടും വില്ലാളിയെങ്ങുപോമെന്നു ഞാ-

നൊട്ടൊട്ടറിഞ്ഞവൻ രാമനോതി , 730

അങ്ങനെ താഴത്തു വീണിടും ധന്വിയെ

മങ് ഗലപാർഷദർ താങ്ങിത്താങ്ങി

ആദിത്യലോകത്തിൽ-അങ്ങേത്തിരുമുമ്പിൽ

ആനയിച്ചീടുമെന്നാപ്തർ ചൊൽവൂ

[ 44 ]

അത്രമേലുൽഗതിനൽകിടുമാവീഴ്ച

മൃത്യുവുമാശിപ്പാനുള്ള മൃത്യു-

ഏകമാം ശ്വാസത്തിൻ സ്പർശത്താലപ്പുണ്യ-

ലോകത്തിലെത്തിക്കും വ്യോമയാനം

കിട്ടിയാൽ ധന്യനായ് ഞാൻ. എനിക്കാപ്പദം

വിട്ടൊരു പൈതൃകസ്വത്തെന്തുള്ളു ? 740

ദേവി ജയലക്ഷ്മി പുൽകുവോന്നുർവ്വര

ജീവിതത്യാഗിക്കു വീരസ്വർഗ്ഗം.

കാന്ദിശീകന്നു നിരയവു; മേകിടും

പോർനിലം വില്ലാളിക്കേകലക്ഷ്യം;

മറ്റുള്ള ജീവികൾ ചാകിലും നൽകുന്നു

മുറ്റും തദ്ദേഹത്താൽ ലോകാഭീഷ്ടം ,

രോമവും , ചർമ്മവും , ശൃംഗവും മറ്റും - ത-

ദാമിഷംപോലും നമുക്കു കാമ്യം ,

പട്ടടക്കുണ്ടിനുപാഴ് വളമാവതു

കഷ്ടമേ ! മർത്ത്യന്റെ കായം മാത്രം 750

പ്രസ്പഷ്ടമോതുന്നുണ്ടന്യർക്കായ് ജീവിപ്പാൻ

ഹൃൽസ്പന്ദവ്യാജത്താലന്തര്യാമി

കേവലമെങ്ങു ഞാൻ പോകിലും കേൾക്കുന്ന-

താവാക്കിൻ മാറ്റൊലിയൊന്നുമാത്രം ,

[ 45 ]

കീർത്തിലതാവാസേകാർത്ഥിയായല്ല

പേർത്തും ഞാൻ വാർപ്പതുദാനതോയം

ഇക്കാര്യം കൊണ്ടെനിക്കപ്ഫലമെത്തുന്നു

നിഷ്കാമഭക്തനു മുക്തിപോലെ.

കീർത്തിയെ-ഈശനും മൗലിയിൽ ചൂടുന്നോ-

രാദ്ദിവ്യഗംഗയെ ആർ പഴിക്കും ? 760

യാതൊരു പുഷ്കലഹീരത്തിൻ സൂതിയാൽ

മേദിനി രത്നഗർഭാഖ്യയായി;

യാതൊരു ശ്വാശ്വതകർപ്പൂരദീപ്തിയാൽ

മേദിനി ദിവ്യഗന്ധാഢ്യയായി;

അക്കീർത്തിസഞ്ചയം ഭാരത്താൽ വീഴാതെ-

യിക്ഷിതി താങ്ങുമനന്തമൂർത്തി,

കാലത്താലമ് ളമായ്ത്തീരാത്തപീയൂഷം.

കാലത്താൽ വാടാത്ത കല്പമാല്യം:

കാലമാം സ്വർഭാനു തീണ്ടാത്ത രാകേന്ദു;

കാലമാം കാലന്നു കൈലാസേശൻ:- 770

അച്ഛാ ! ഞാനായതു നേടുകിൽ നേടിനേ

നക്ഷയപാത്രസ്യമന്തകങ്ങൾ !

[ 46 ]

XXVII

"ആ മഹാൻ പ്രഹ്ലാദപൌത്രൻ ബലിയോടു

വാമനനായൊരു ദാനം വാങ്ങാൻ

ഇന്ദ്രാജാനുജൻ പണ്ടു വന്നാൻ ; തടസ്ഥമായ്

നിന്നാൻ ഗ്രഹോത്തമൻ ശുക്രാചാര്യൻ,

ദാതാവു ഞാനിന്നു, യാചകൻ ദേവേന്ദ്രൻ;

ബാധകൻ സാക്ഷാൽ നവഗ്രഹേശൻ !

സാധുക്കളായുള്ള ഞങ്ങളെയീമട്ടിൽ

ജോതിഷ് പ്രകാണ്ഡങ്ങൾ ശോധിച്ചാലോ 780

മുറ്റുമിബ്ഭുദേവി ധർമിഷ്ഠയായ് ത്തീർന്നാൽ

മറ്റുള്ള ഗോളങ്ങൾക്കെന്തു ചേതം ?

വൈരോചനാദിത്യ മത്സര ക്രീഡയി-

ലാരു ജയിച്ചവ, നാരു തോറ്റോൻ ?

ദർപ്പത്തിൽ തൻ കുഴൽ വെച്ചാൻ ത്രിവിക്രമ -

നബ്ബലിതന്നുടെ മൌലിയിന്മേൽ;

എങ്കിലെ, ന്തക്കഴൽ നൂതനസ്വാരാജ്യ -

ത്തങ്കക്കിരീടമായ് തത്ര മിന്നി,

അക്കാഴ്ചകണ്ടുകണ്ടാശ്ചര്യവാദിയായ്

ചിൽക്കാതൽ നിൽക്കവേ ദേവലോകം 790

പാതാളത്തട്ടോളം താണുപോ, യെന്നല്ല

പാതാളം വിണ്ണോളം പൊങ്ങിതാനും

[ 47 ]

സത്യവാക്കാകുകമത്യാഗൈകശേവധി

മദ്ധ്യമലോകത്തിൽ വാടാദ്ദീപം

ഇന്നലെശ്ശക്രനായ്, നാളെയും ശക്രനാം

ഇന്നു യശ്ശസ്സിനാൽ ശക്രശക്രൻ.

കാമമിന്നർജ്ജുനതാതനും കർണ്ണനെ-

യാമട്ടിൽ തോല്പിപ്പാനാശിക്കുന്നു

ഈയാച്ഞയൊന്നിനാൽ മാത്രം വിജിതനായ്-

പ്പോയാൽ ധനഞ്ജയൽ നൂനമെന്നാൽ. 800

നേരിട്ടാൽ നിശ്ചയം തോൽവിയെന്നോതിനാൻ :-

വേറിട്ടു പോരിനി വേണ്ടതുണ്ടോ ?

താനേ വന്നിങ്ങു യാചിച്ചാൽപോലും ഞാൻ

പ്രാണനും ദേഹവും നൽകിയേനേ,

അർജ്ജുനന്നാസ്ഥിതിക്കങ്ങെങ്ങോ ദൂരെ നി-

ന്നച്ഛനെയാനയിച്ചെന്തുകാര്യം ?

ജ്യേഷ്ഠനു കൈയിലൊരുത്തമപാത്രത്തെ-

ച്ചേർത്താനവരജൻ ദാനം നൽകാൻ

എന്നതു ചിന്തിച്ചാൽ കാര്യജ്ഞനാമ-

നെന്നുത്തമർണ്ണനാണെന്നു വന്നു. 810

ഞാനും സുയോധനരാജകുമാരനും

നൂനം പരസ്പരപ്രേമബദ്ധർ.

[ 48 ]

എന്നാലുമെൻദാനവാർദ്ധിക്കു വേലയ-

ല്ലെന്നോമൽതോഴർതൻ മൈത്രീലക്ഷ്മി.

എൻവ്രതം ഭഞ്ജിച്ചു ധന്യയായ് തീരുവാൻ

ജന്മം നയിപ്പീലമ്മോഹിനിയാൾ.

നാലു തടിനികൾ പോറ്റുകമൂലമായ്

ബാലകൻ ഞാനൊരു രാജാവായി ;

ആക്കംപൂണ്ടെത്രനാൾ വാഴ്കിലുമന്ത്യത്തി ,

ലാക്കല്പസിന്ധുവിൽ മുങ്ങും താനും. 820

മദ്ധ്യത്തിലെന്നുടെ ദാനാഭിധാനയാം

മുക്തിദായകിയാ ജാഹ്നവിയിൽ

ആഹാ ! ഞാനെൻ പുകൾവെൺതാമരയ്ക്കൊരു

ദോഹദമായ് വീണാലാർക്കു നഷ്ടം ?"

XXVIII

"അക്ഷമനായി ഞാനാഖണ്ഡലന്നെന്റെ

ഭിക്ഷ നൽകീട്ടൊരു മർത്യനാവാൻ

വ്യർത്ഥമെൻ കുണ്ഡലം രണ്ടും ശതക്രതു

വൃദ്ധശ്രവസ്സിങ്കൽ ചേർന്നിടട്ടെ-

മാർഗ്ഗണരോധകമാകുമെൻ കഞ്ചുകം

മാർഗ്ഗണപാണിയിൽ വീണിടട്ടേ.

[ 49 ]

മത്താത ! മൽഗുരോ ! മൽപ്രഥമാതിഥേ !

മദ്ദേവ ! മാർത്താണ്ഡ ! കൈതൊഴുന്നേൻ ;

കൈവണങ്ങീടുന്നേനീനൽസുദിനത്തെ-

യാവേദനം ചെയ്തോരങ്ങെ മേന്മേൽ.

ഇന്ദ്രനു ഞാനെന്നുമിദ്ദാനം നല്കിടൊ-

ല്ലെന്നല്ലീ നേർന്നതു ഭിക്ഷയായി ?

അബ്ഭിക്ഷ കൂടാതെ തീരില്ലെന്നുണ്ടെങ്കിൽ

കല്പിച്ചുകൊണ്ടാലും കാരുണ്യാത്മൻ!

എൻവലങ്കയ്യുണ്ടു വാളുണ്ടു , കണ്ഠമു-

ണ്ടന്വഹം മൂന്നും ഭവാന്നധീനം. 840

ഇത്തമോവല്ലികയിക്ഷണമിബ്ബാല-

മിത്രരക്താംശുവാൽ ദീപ്തമാകും.

ഉച്ചൈശ്ശ്രവസ്സൊരു കൂർമ്മമായ് മാറിന

വജ്രിക്കെൻ കഞ്ചുകകുണ്ഡലങ്ങൾ

ഏകട്ടെ-എൻചിതാവേദി ഹവിസ്സുകൾ-

വേഗത്തിൽകൊണ്ടുപോയ് ഹവ്യവാഹൻ.

XXIX

എന്നോതിഖഡ്ഗവും കൈയുമായ് നിൽക്കുന്ന

തന്നോമൽതങ്കത്തെദ്ധാമരാശി

[ 50 ]

പൗരുഷരൂപനെ, പ്രഖ്യാതിവിത്തനെ-

ബ് ഭാരതമേദിനീസന്താനത്തെ- 850

വീണ്ടുമേ വീണ്ടുമേ വീക്ഷിച്ചു ചൊല്ലിനാൻ

"വേണ്ടപ്പൻ ! നിൻഭിക്ഷ വേണ്ട വേണ്ട !

വൈരോചനൻതന്നെ നീ മകനേ ! ദാനം -

വീരോചിതംതന്നെ നിന്റെ വാക്യം.

പുത്രിയായ്തീർന്നേൻ ഞാൻ നിന്നാൽ ;എൻവർച്ചസ്സു

വർദ്ധിക്കുമാറായി നീ നിമിത്തം.

നിൻപാദം നില്പതു പാംസുവിലെങ്കിലും

നിൻമൗലിക്കിന്ദുതാൻ ചൂഡാരത്നം ,

ആരിൽ താനങ്കമില്ലായതു കാണുന്നു

സൂരനാമെന്നിലും സുക്ഷ്മദർശി. 860

നിൻകീർത്തി പൊങ്ങുക; നിൻപേർ വിളങ്ങുക

നിർവിഘ്നം വെൽക നിൻ ദാനധർമ്മം

ഇക്കർണ്ണം കൈവിടും കഞ്ചുകം ലോകത്തിൻ

നൽക്കർണ്ണഭൂഷണമായ് ലസിക്കും

ഈമാറു കൈവിടും കഞ്ചുകം ലോകത്തിൻ

രോമാഞ്ചകഞ്ചുകമായ് വിളങ്ങും"

എന്നോതിബ് ഭാസ്കരൻ പിന്നെയും കർണ്ണനെ-

ത്തന്നോടു ചേർത്തണച്ചാശ്ലേഷിക്കെ

[ 51 ]

അങ്ങുടനകാശവീഥിയിൽ നിന്നുണ്ടായ്

മങ്ഗലമാമൊരു പുഷ്പവർഷം 870

വജ്രിക്കു മുന്നിലകമ്പടിവന്നതാ

മസ്സുമനസ്സുകളംഗഭൂവിൽ;

അല്ലെങ്കിൽ വിണ്ണിലേ വൃക്ഷങ്ങൾ പൂക്കളാ-

ലർച്ചിച്ചതാവാമപ്പുണ്യവാനെ !

XXX

തൻദിനകാര്യാതിപാതത്താൽ മുന്നോട്ടും

നന്ദനപ്രേമത്താൽ പിന്നിലോട്ടും

ഒന്നുപോലപ്പുറമാകൃഷ്ടനായ് നിന്നാ-

നന്വർത്ഥനാമാവാം ചിത്രഭാനു ,

നക്ഷത്രയാമികർപൂർവാശാവക്ത്രത്തെ-

യക്ഷമരായ് നിന്നു നോക്കിടുന്നു , 880

ഊരുക്കളില്ലാത്ത സൂതനു വൈകല്യം

വേറിട്ടും മെയ്ക്കേതാൻ പറ്റുകയോ ?

പംഗുക്കളാകയോ പച്ചക്കുതിരക-

ളെങ്ങർക്കൻ സാമയികാഗ്രയായി ?

പുത്രനെക്കാണ്മാൻ താൻപോകയോ ചെയ്തതീ

നിദ്രയ്ക്കു ജാഗരം വന്നീലല്ലോ"

[ 52 ]

ഇത്തരമോരോന്നു വാനത്തിൽ പത്രികൾ

തദ്രുതവ്യാജത്താലോതിയോതി

തങ്ങളിൽ നോക്കുന്നു; പേർത്തും പതങ്ഗൗഘ

സങ്കടം താൻ പതങ്ഗാന്തർദ്ധാനം 890

അർക്കനെന്തിത്രമേൽ വൈകുവാൻ ഹേതുവെ-

ന്നുൽക്കണ്ഠ കൈക്കൊണ്ടു നോക്കിനോക്കി

മേൽക്കുമേൽ കൂകുന്നു 'കൊക്കൊക്കോ' വദ്ദേവൻ

കേൾക്കുമാറുച്ചത്തിൽ കുക്കുടങ്ങൾ

പിന്നെയും പുത്രനെയാലിങ്ഗനം ചെയ്തു

ധന്യരിൽ ധന്യനായ്ത്തന്നെയെണ്ണി

അച്ഛനാമാദിത്യനാകാശമെത്തിനാൻ

പശ്ചാദ്വിലോകനലോലനേത്രൻ 907

ശുഭം